خداوند ، دوم ( الرَّحْمنِ ) ذكر صفات او ، سوم ( إِيَّاكَ نَعْبُدُ ) ذكر افعال او ، چهارم ( إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ) ذكر معاد ، پنجم ( اهْدِنَا ) ذكر تزكيهء نفس ، ششم ( الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) ذكر آراستن نفس به نيكيها ، هفتم ( صِراطَ الَّذِينَ ) ذكر احوال دوستان و رضاى خداوند از آنان ، هشتم ( غَيْرِ الْمَغْضُوبِ ) ذكر احوال بيگانگان و نارضائى خداوند از آنها . و هريك از اين هشت علم دريست از درهاى بهشت . پس هركس اين سوره را به اخلاص برخواند درب هشت بهشت به روى او باز شود ، امروز بهشت عرفان و فردا بهشت رضوان در جوار رحمن . ( سورهء - 2 - بقره ( مدنى ) 286 - آيه - جزو اول ) [ آيات 5 - 1 ] ( تفسير لفظى ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ - : بنام خداوند بخشندهء مهربان . 1 - الم - : راز خداوند در قرآن است . 2 - ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ : اين نامه‌ايست در آن شك نيست كه راهنماى پرهيزكاران است . 3 - الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ : آنان كه به ناديده مىگروند و به هنگام ، نماز به‌پاى مىدارند و از آنچه ايشان را روزى داديم هزينه و بخش مىكنند . 4 - وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ . آنان كه ايمان دارند به آنچه به تو فرستاده شده ( از قرآن و پيغام و فرمان ) و آنچه پيش از تو فرستاده شده ( از كتاب و صحيفه ) و به سراى جاودانى بىگمان مىگروند و يقين مىكنند : 5 - أُولئِكَ عَلى هُدىً مِنْ رَبِّهِمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ : آنان كه به اين صفتند به راهنمائى از خداوندند و بر پيروزى و رستگارى هستند . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 1 - الم - بدانكه خطاب به حروف مفرد ، سنّت و رويهء دوستان است كه در حقيقت رازى از دوستى به دوستى ديگر است بىآنكه رقيبى از آن آگاه شود « 1 » . زان گونه پيامها كه او پنهان داد * يك ذره به صد هزار جان نتوان داد ! در صحيفهء دوستى نقش خطى است كه جز عاشقان ترجمهء آن نخوانند و در خلوت‌خانهء دوستى ميان دوستان رازى است كه جز عارفان ندانند و در نگارخانهء دوستى رنگى است از بىرنگى كه جز والهان و مشتاقان نه‌بينند ! جمال چهره جانان اگر خواهى كه بينى تو * تو چشم سرت نابينا و چشم عقل بينا كن تا با موسى هزاران كلمه به هزاران لغت برفت ، با محمد ( ص ) در خلوت ( أَوْ أَدْنى ) بر بساط انبساط اين راز

--> ( 1 ) مفسران راجع به رمز اول سوره‌ها باهم اختلاف دارند و محققان آن را از متشابهات قرآن دانند و مردم را بر فهم آن ناتوان بينند . بعضى گويند خداوند را در هر كتاب آسمانى سرى است و اين حروف در قرآن سر الهى است برخى ديگر آنها را نام سوره يا نام پيغمبر دانند مانند : طه و يس و بعضى آنها را سوگند خداوند به آن حروف دانند .